Evlenmeden önce konuşmanız iyi olacak sekiz konu

Nişanlı çiftlerle yaptığım ilk görüşmelerde sık duyduğum bir cümle var: "Biz zaten her şeyi konuştuk." Sonra biraz soru sorunca, konuşulanların çoğunun düğün salonu, ev eşyası ve balayı olduğu ortaya çıkar. Bunlar da önemli, ama evliliğin ilk yıllarında çiftleri asıl zorlayan konular genellikle sessizce varsayılmış olanlardır. "Bunu konuşmaya gerek yok, o da benim gibi düşünüyordur" denen konular.

Bu yazıda evlenmeden önce masaya koymanızı önerdiğim sekiz başlığı sıralıyorum. Amaç her konuda anlaşmak değil. Bazı konularda farklı düşünmeniz gayet doğal. Amaç, farkı evlendikten sonra bir kriz anında değil, şimdi, sakin bir zamanda öğrenmek.

1. Para

Para konuşması pek çok çifte kaba gelir; sevgiyle hesap kitabı aynı cümlede kurmak istemezler. Oysa evliliğin ilk yıllarında en çok tartışılan konulardan biri paradır. Şunları konuşabilirsiniz: Gelirler ortak bir hesapta mı toplanacak, ayrı mı kalacak? Kim neyi ödeyecek? Birikim mi önce gelir, harcama mı? Mevcut borçlar, krediler, aileye yapılan düzenli yardımlar var mı? Belirli bir tutarın üzerindeki harcamalar için birbirinize danışacak mısınız?

Bu soruların doğru tek bir cevabı yok. Ama birinizin ailesinde paranın konuşulmadığı, ötekinin ailesinde her kuruşun ortak kararla harcandığı bir geçmişiniz varsa, bu farkı şimdiden bilmek işinizi kolaylaştırır.

2. Aileyle sınırlar

Türkiye'de evlilik çoğu zaman iki kişinin değil, iki ailenin birleşmesi gibi yaşanır. Bunun sıcak ve destekleyici bir tarafı var. Ama sınırlar konuşulmadığında ilk yıllar zorlaşabilir. Aileler habersiz gelebilir mi? Bayramlar, yılbaşı ve tatiller nasıl paylaşılacak? Ev seçerken ailelere yakınlık ne kadar önemli? Bir aile büyüğü evliliğinizle ilgili bir konuda fikir belirttiğinde, kararı kim verecek?

Burada önemli bir nokta var: her biriniz kendi ailesiyle olan sınırı kendisi korursa işler daha kolay yürür. Eşinizin annesine "Bu hafta sonu gelemeyiz" demek sizin değil, eşinizin işidir. Bu basit ilke pek çok gereksiz kırgınlığı önler.

3. Ev işi ve günlük düzen

"Kim bulaşık yıkayacak" sorusu küçük görünür, ama yıllar içinde biriken küçük haksızlık duyguları büyük kırgınlıklara dönüşebilir. Yemek, temizlik, çamaşır, faturalar, alışveriş, tamir işleri. Bunların listesini çıkarıp kimin neyi üstlenmek istediğini konuşun. İkiniz de çalışıyorsanız ev işinin nasıl paylaşılacağı daha da önem kazanır. Listeye "görünmeyen işleri" de ekleyin: doğum günlerini hatırlamak, doktor randevusu almak, buzdolabında ne bittiğini takip etmek. Bunlar da iştir ve genellikle tek bir kişinin üstüne kalır.

4. Çocuk isteği

Çocuk isteyip istemediğinizi, istiyorsanız ne zaman ve kaç çocuk istediğinizi konuşmuş olmanız gerekir. Bu, "zamanla bakarız" diye ertelenmeye en uygun ama ertelenmesi en zor konulardan biridir. Birinin "evlendikten hemen sonra" ötekinin "en az beş yıl sonra" dediği bir fark, evlilikte ciddi bir gerilim kaynağı olabilir. Bunun yanında çocuk yetiştirmeye dair fikirlerinizi, kendi çocukluğunuzdan neyi tekrarlamak, neyi tekrarlamamak istediğinizi de konuşabilirsiniz. Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşanırsa nasıl bir yol izlemek istediğiniz de bu başlığın bir parçasıdır.

5. Kariyer ve yaşanacak şehir

Birinize başka bir şehirde ya da ülkede iş teklifi gelirse ne yaparsınız? Kimin kariyeri hangi dönemde öne çıkacak? Biriniz yüksek lisans yapmak, iş değiştirmek ya da kendi işini kurmak istiyor mu? Bunlar evlendikten sonra da konuşulabilir, ama birinizin İstanbul'a dönmeyi net bir plan olarak gördüğü, ötekinin Ankara'dan ayrılmayı hiç düşünmediği bir durumu önceden bilmek iyidir.

6. Tartışma biçiminiz

Her çift tartışır. Önemli olan tartışmanın nasıl yürüdüğüdür. Siz tartıştığınızda ne oluyor? Biriniz sesini yükseltip öteki susuyor mu? Küsmek ne kadar sürüyor? Barışmayı genellikle kim başlatıyor? Kendi ailelerinizde tartışmalar nasıl yaşanırdı? Bu sorular, evlilikte karşılaşacağınız sorunlardan çok, o sorunları nasıl ele alacağınızla ilgilidir. Tartışma biçiminizi şimdi tanımak, ileride işe yarayacak en sağlam hazırlıklardan biridir.

7. Dini ve kültürel pratikler

Aynı şehirde büyümüş, benzer ailelerden gelen çiftler bile bu konuda farklı alışkanlıklara sahip olabilir. Oruç, bayram ziyaretleri, ibadet, alkol, yemek alışkanlıkları, düğün ve cenaze gelenekleri. İleride çocuğunuz olursa ona nasıl bir değerler eğitimi vermek istersiniz? Bu konuda birbirinize baskı yapmadan, merakla sormak önemli. Farklılık tek başına sorun değildir; sorun, farkın hiç konuşulmamış olmasıdır.

8. Yakınlık beklentisi

Yakınlık yalnızca cinsellik değildir; birlikte vakit geçirmek, dokunmak, ilgi göstermek, yalnız kalma ihtiyacına saygı duymak da yakınlığın parçasıdır. Biriniz akşamları her şeyi birlikte yapmak, öteki biraz kendi başına kalmak isteyebilir. Cinsellikle ilgili beklentiler, utanç ya da kaygılar ise çoğu çiftin hiç konuşmadan evlendiği konulardır. Bu konuşma zor gelebilir. Başlamak için ikinizin de rahat hissettiği bir zaman seçin ve suçlamadan, kendi ihtiyacınızı anlatarak konuşun.

Bu konuşmaları nasıl başlatabilirsiniz?

Sekiz başlığı tek bir akşamda bitirmeye çalışmayın. Haftada bir, ikinizin de yorgun olmadığı bir zaman seçin ve yalnızca bir konuyla başlayın. Önce ikiniz de ayrı ayrı kendi cevabınızı birkaç satırla yazın, sonra yazdıklarınızı okuyun. Karşınızdakinin cevabı sizi şaşırtırsa hemen itiraz etmek yerine "Bunu biraz daha anlatır mısın, senin ailende nasıldı?" diye sorun. Bir konuda takılırsanız orada bırakıp ertesi hafta yeniden açabilirsiniz. Bu konuşmalar bir sınav değil; birbirinizin nereden geldiğini merak etmenin bir yoludur.

Evlilik öncesi danışmanlık nasıl ilerler?

Bazı çiftler bu konuşmaları kendi başlarına rahatça yapar. Bazıları ise bir konuya girer girmez tartışmaya başlar ya da zor konuları hiç açamaz. Evlilik öncesi danışmanlık bu konuşmalar için güvenli ve yapılandırılmış bir alan sunar. Bir sorunu çözmek için değil, birbirinizi daha iyi tanımak ve ortak bir zemin kurmak için gelinir.

Ofisimizde süreç genellikle şöyle ilerler:

1. Tanışma görüşmesi. İlk görüşmede sizi, ilişkinizin hikâyesini ve neden şimdi geldiğinizi dinlerim. Hangi konuların sizin için öncelikli olduğunu birlikte belirleriz.
2. Konu odaklı görüşmeler. Sonraki görüşmelerde yukarıdaki başlıklardan sizin için önemli olanları tek tek ele alırız. Bazen kısa yazılı sorularla, bazen birbirinize sorduğunuz sorularla çalışırız.
3. İletişim pratiği. Görüşmeler sırasında zor bir konuyu konuşurken neler olduğunu birlikte gözlemleriz. Dinleme, kendi ihtiyacını anlatma ve tartışmayı yavaşlatma üzerine küçük alıştırmalar yaparız.
4. Kapanış. Son görüşmede neleri konuştuğunuzu, hangi konularda anlaştığınızı ve hangi konuları ileride yeniden açmak istediğinizi özetleriz.

Görüşme sayısı çiftten çifte değişir; ihtiyacınıza göre birlikte karar veririz. Görüşmeler ofiste ya da online yapılabilir. Farklı şehirlerde yaşayan nişanlılar için online görüşme pratik bir seçenektir.

Bu konuşmalar ne zaman yapılmalı?

Düğüne iki hafta kala, stresin ve yorgunluğun en yüksek olduğu dönemde bu konulara girmek pek verimli olmaz. Mümkünse nişandan kısa süre sonra, düğün hazırlıklarının yoğunlaşmasından önce başlamanızı öneririm. Evlendikten sonra bu konuşmaları yapmak için de geç değildir; pek çok çift ilk yılda benzer sorularla gelir.

Bu sekiz başlığın her birinde anlaşmanız gerekmez. Bazı konularda farklı düşünmeye devam edeceksiniz. Önemli olan, farkı bilerek ve birbirinizi dinleyerek evliliğe başlamaktır.

Evlilik öncesi danışmanlığın size uygun olup olmadığını merak ediyorsanız, 15 dakikalık ücretsiz ön görüşmede kısaca konuşabilir, sürecin nasıl işleyeceğini sorularınız üzerinden anlatabilirim.